Στο κάστρο, που έγινε η κατοικία των Βιλλεαρδουίνων και έδρα της Βαρωνίας της Καλαμάτας, γεννήθηκε και έζησε η πριγκίπισσα Ισαβέλλα Βιλλεαρδουίνη ή αλλιώς πιο γνωστή ως Πριγκίπισσα Ιζαμπώ, η εγγονή του ιδρυτή του πριγκιπάτου, το οποίο και κληρονόμησε από τον πατέρα της Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο.

Η Ισαβέλλα της Αχαΐας ή Ιζαμπώ, δεν είναι άλλη από την Πριγκιπέσσα Ιζαμπώ του πολυδιαβασμένου ομώνυμου μυθιστορήματος του Άγγελου Τερζάκη. Αποτελεί μια μορφή του Μεσαίωνα η οποία έζησε ένα σημαντικό μέρος της ζωής της στην πόλη της Καλαμάτας τον 13ο αιώνα την εποχή της Φραγκοκρατίας και συγκεκριμένα εντός του κάστρου της πόλης.

Ήταν η μεγαλύτερη κόρη του πρίγκιπα της Αχαΐας Γουλιέλμου Β΄ Βιλλεαρδουίνου και κύριος κληρονόμος του.Η φήμη της ξεπέρασε τα σύνορα της Μεσσηνίας, χάρις στο μυθιστόρημα του Άγγελου Τερζάκη “Η Πριγκίπισσα Ιζαμπώ”, που θεωρείται ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας.

Οι γάμοι της Πριγκίπισσας Ιζαμπώ και η πορεία της

Γεννήθηκε γύρω στο 1260 στην Καλαμάτα και πέθανε το 1311 ή 1312, ήταν η μεγαλύτερη κόρη του πρίγκηπα της Αχαΐας Γουλιέλμου Β΄ Βιλλεαρδουίνου. Μητέρα της ήταν η Άννα Αγγελίνα, κόρη του Μιχαήλ Β’, δεσπότη της Ηπείρου. Η Ιζαμπώ ήταν η κύρια κληρονόμος του πριγκιπάτου.

Το 1268 ο Γουλιέλμος επισκέφθηκε τον βασιλέα της Νάπολης Κάρολο Α’ τον Ανδεγαυό και συμφώνησε μαζί του το γάμο της κόρης του Ιζαμπώ με το γιο του Καρόλου Φίλιππο της Σικελίας. Η μέλλουσα νύφη όμως δεν ήταν ακόμη σε ηλικία γάμου και ο Φίλιππος έστειλε μια γαλέρα στη Γλαρέντζα να τη φέρει στη Νάπολη. Ο γάμος έγινε τρία χρόνια αργότερα, στις 28 Μαΐου 1271 στο Trani της Ιταλίας, όταν η Ιζαμπώ ήταν σε ηλικία 11 ετών, ως επισφράγιση της Συνθήκης του Viterbo που όριζε ότι μετά τον θάνατο του πατέρα της το πριγκιπάτο να περάσει στον σύζυγο ή τον πεθερό της. Ο Φίλιππος όμως πέθανε πρόωρα (1277) και η Ιζαμπώ έμεινε χήρα, αν και νεότατη. Στη συνέχεια πέθανε ο πατέρας της (1278), οπότε το δουκάτο πέρασε στον πεθερό της Κάρολο Α’. Η χήρα παρέμεινε στο κάστρο του Αυγού, κοντά στην Νάπολη.

Το 1285 ο Κάρολος Α’ πέθανε και τον διαδέχθηκε ο γιος του Κάρολος Β΄ ο Χωλός, ο οποίος πήρε την εξουσία στα χέρια του το 1289. Το Σεπτέμβριο του 1289 η Ιζαμπώ σε ηλικία 28 ετών πραγματοποίησε το δεύτερο γάμο της με τον Φλωρέντιο του Αινώ. Ο Κάρολος Β’ συναντήθηκε με το νέο ζευγάρι της Αχαΐας και συναίνεσε στο να δοθεί στο ζεύγος η διακυβέρνηση του πριγκιπάτου, με τον όρο ότι η Ιζαμπώ δε θα προχωρούσε σε νέο γάμο χωρίς την συγκατάθεσή του, σε περίπτωση που ο νέος σύζυγος πέθαινε επίσης πρόωρα. Τελικά το ζευγάρι έκανε μία κόρη, την Ματθίλδη του Αινώ.

Η πριγκίπισσα Ιζαμπώ, η εμβληματική αυτή προσωπικότητα, η πρωταγωνίστρια ενός μύθου που πλανάται στα σοκάκια του ιστορικού κέντρου της πόλης και του κάστρου της Καλαμάτας, έχει αφήσει το δικό της στίγμα, ενώ αν κάποιος κοιτάξει προς το κάστρο μπορεί να τη δει να αγναντεύει από εκεί ψηλά το Μεσσηνιακό κόλπό…

Κύρια γεγονότα στη διακυβέρνηση του Φλωρέντιου και της Ιζαμπώ ήταν τα εξής:

  • Η επιδρομή του Ρογήρου ντε Λιούρια με τον αραγωνέζικο στόλο στην Πελοπόννησο: Σε μάχη με τις δυνάμεις του πριγκιπάτου ο ντε Λιούρια συνέλαβε αιχμάλωτους ιππότες του πριγκιπάτου, μεταξύ των οποίων τον φημισμένο Ιωάννη ντε Τουρναί (1292). Η Ιζαμπώ για να τους απελευθερώσει αναγκάστηκε να αποδώσει λύτρα στον ντε Λιούρια συναντώντας τον η ίδια στην παραθαλάσσια θέση Καλό Ποτάμι.
  • Η άλωση της Καλαμάτας από τους Σλάβους της γειτονικής Γιάννιτσας (1293): Οι επαναστάτες κήρυξαν την πόλη τμήμα του βυζαντινού δεσποτάτου του Μορέως με έδρα το Μυστρά. Στους διαμαρτυρόμενους Φράγκους ο δεσπότης του Μυστρά δήλωσε ότι η κατάληψη είχε συμβεί εν αγνοία του και περαιτέρω ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος υποσχέθηκε την επιστροφή της πόλης, ενώ έστειλε μυστική διαταγή στο Μυστρά για το αντίθετο. Στην πράξη για να επιστραφεί η πόλη στο πριγκιπάτο, χρειάστηκε η προδοτική επέμβαση του πρωτοστράτορα του Μυστρά Γεώργιου Σγουρομάλλη (ο οποίος στη συνέχεια τιμωρήθηκε).

Ο Φλωρέντιος πέθανε από άγνωστη αιτία σε ηλικία 50 ετών μετά από την ανεπιτυχή πολιορκία του κάστρου του Αγίου Γεωργίου στην Αρκαδία (1297).

Μετά το θάνατο του Φλωρέντιου η Ιζαμπώ διόρισε εκπρόσωπό της τον Ριχάρδο της Κεφαλληνίας και αποσύρθηκε στο κάστρο της Καλαμάτας.Το 1298 πάντρεψε την 5 ετών κόρη της Ματθίλδη με τον Γκυ Β’ ντε λα Ρος, δούκα των Αθηνών. Ο γάμος που αμφισβητήθηκε από τον Κάρολο Β’ αλλά τελικά επικυρώθηκε το 1300.

Η Ιζαμπώ το 1300 επισκέφθηκε τη Ρώμη για τους εορτασμούς του Ιωβηλαίου και εκεί γνώρισε τον 20χρονο Φίλιππο της Σαβοΐας, κύριο του Πεδεμοντίου, με τον οποίο σύντομα πραγματοποίησε τον τρίτο γάμο της. Ο Φίλιππος σχεδίαζε να ανακτήσει όλη την Λακωνία από τους Έλληνες. Οι απαιτήσεις του για αυξημένα έσοδα μέσω βαρύτατων φόρων οδήγησε στην αντίδραση των τοπικών φεουδαρχών και σε επανάσταση των ορεινών Αρκάδων. Από τον Φίλιππο η Ιζαμπώ απέκτησε μια κόρη, τη Μαργαρίτα, περί το 1303.

Το 1311 έγραψε τη διαθήκη της, με την οποία άφηνε γενική κληρονόμο της τη Ματθίλδη και μόνο ορισμένα κάστρα στη Μαργαρίτα.

Δείτε επίσης:

Elladiko