79 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη μάχη της Καλαμάτας που έγινε στις 28 Απριλίου 1941, μεταξύ των Γερμανών εισβολέων και των συμμαχικών δυνάμεων που ανέμεναν να εκκενωθούν μέσω θαλάσσης προς την Κρήτη. Μια μάχη την οποία ελάχιστοι γνωρίζουν…

Οι Συμμαχικές δυνάμεις, αποτελούμενες από Βρετανούς, Νεοζηλανδούς, Αυστραλούς και Έλληνες (από την Ελλάδα και την Κύπρο), Σέρβους και Εβραίους, κατά των Γερμανικών δυνάμεων που προήλαυναν, προωθούμενες με μεγάλη ταχύτητα, έδωσαν στις 28 και 29 Απριλίου 1941 την τελευταία μάχη στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Στις 20 Απριλίου 1941 υπογράφεται η συνθηκολόγηση από τον αντιστράτηγο Γεώργιο Τσολάκογλου μεταξύ της Ελλάδος και της Ναζιστικής Γερμανίας. Τη νύχτα της 24ης προς 25η Απριλίου έσπασε η βρετανική γραμμή άμυνας στις Θερμοπύλες. Όλοι αυτοί οι άνδρες χωρίς σχεδιασμό κατευθύνονται προς τον νότο, για να μεταφερθούν στην Κρήτη. Την 26η Απριλίου στη Καλαμάτα σύμφωνα με εκτιμήσεις φθάνουν σταδιακά περισσότεροι από 55.000 άνδρες.

Ο μεγαλύτερος αριθμός είναι άνδρες από την Κοινοπολιτεία ( Βρετανοί, Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί, κ.λ.π. ) όπως και Γιουγκοσλάβοι. Ο οπλισμός τους είναι ελαφρύς έως υποτυπώδης, σε σχέση με των Γερμανών στρατιωτών. Όλη αυτή η δύναμη των ανδρών συγκεντρώνεται σε όλο το παραλιακό μέτωπο της Καλαμάτας περιμένοντας να μεταφερθούν στην Κρήτη. Και τότε ξεκινά η επιχείρηση “Δαίμων” ( η μεταφορά στρατιωτών από λιμάνια της χερσαίας Ελλάδας στην Κρήτη).

Η εκκένωση άρχισε στις 26 Απριλίου όταν επιβιβάστηκαν 8.000 άνδρες σε 4 πλοία. Η εκκένωση συνεχίστηκε και το βράδυ με πολύ μεγάλη δυσκολία, αλλά από το πρωί της 27ης Απριλίου, η κατάσταση δυσκολεύει περισσότερο, καθώς η Γερμανική αεροπορία (Λουφτφάβε), άρχισε να σφυροκοπά όλο το παραλιακό μέτωπο της Καλαμάτας. Παρ’ όλα αυτά ή εκκένωση συνεχίστηκε μέχρι και όλο το βράδυ.

Την 28η το πρωί η (Λουφτφάβε) άρχισε πάλι να βομβαρδίζει, σφυροκοπώντας όλο το μήκος του παραλιακού μετώπου, παράλληλα στην Καλαμάτα καταφτάνει και η Γερμανική εμπροσθοφυλακή, όπου κατευθύνεται προς την παραλία. Οι άνδρες των συμμαχικών δυνάμεων βρίσκονται διασκορπισμένοι σε όλο το μήκος της παραλίας ανά ομάδες, που προσπαθούσαν να καλυφθούν από τους ελαιώνες (λόγω των βομβαρδισμών) χωρίς μεταξύ τους επικοινωνία, και με μία υποτυπώδη και αποκομμένη διοίκηση, αιφνιδιασμένη από την τόσο γρήγορη προσέλευση των Γερμανικών δυνάμεων. Τότε μικρές ομάδες ανδρών, αναλαμβάνουν να καθυστερήσουν ή και να ανακόψουν ακόμα την είσοδο των Γερμανών στο παράκτιο μέτωπο, για να συνεχιστεί η επιβίβαση των ανδρών στα καράβια, που θα τους οδηγήσουν στην Κρήτη. Οι μάχες που δόθηκαν σύμφωνα με τις μαρτυρίες των εμπλεκόμενων ήταν σκληρές .

Οδομαχίες είχαμε μεταξύ των οδών Φαρών και Κανάρη, επίσης επί της Μαιζώνος, Κορώνης και Σανταρόζας, Ακόμα σκληρότερες μάχες δόθηκαν στην προκυμαία και περιμετρικά του λιμένος. Σημαντικές ήταν οι απώλειες και από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές. Δυστυχώς όμως ο διοικητής της ναυτικής δύναμης το βράδυ της 28ης Απριλίου αναγκάστηκε να σταματήσει οριστικός την εκκένωση, φοβούμενος ότι μπορεί να τους χτυπήσουν Ιταλικά υποβρύχια. Μετά από αυτή την εξέλιξη, το πρωί της 29ης Απριλίου περί τις 7.000 στρατιώτες παραδόθηκαν στις Γερμανικές δυνάμεις. Για την ιστορία καλό είναι να αναφερθεί, ότι αρκετοί Καλαματιανοί βοήθησαν ριψοκινδυνεύοντας, (παρ’ όλη την απαγόρευση από τους Γερμανούς) να φυγαδευτούν αρκετοί σύμμαχοι προς την Κρήτη και την μέση Ανατολή.

Μνημείο των πεσόντων Συμμάχων

Κάθε χρόνο στο νότιο άκρο του Δημοτικού Πάρκου Σιδηροδρόμων που βρίσκεται το μνημείο των πεσόντων Συμμάχων, πραγματοποιείται τελετή μνήμης για τη Μάχη της Καλαμάτας, παρουσία απογόνων των μαχητών που έλαβαν μέρος στη Μάχη (Βρετανών, Αυστραλών, Νεοζηλανδών και Ελλήνων).

Δείτε επίσης:

Μεσσηνία χωρίς αδέσποτα