Η Καλαμάτα έχει ένα σύνολο αρχιτεκτονικής του μοντέρνου κινήματος της δεκαετίας του 1930 – μιας βραχύβιας αλλά εξαιρετικά γόνιμης περιόδου της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής. Πρόκειται για κατοικίες, ξενοδοχεία και δημόσια κτήρια από οπλισμένο σκυρόδεμα και διακρίνονται για τους απλούς γεωμετρικούς όγκους, τις επίπεδες στέγες, τα έρκερ (ορθογώνιες ή ημιεξαγωνικές προεξοχές) από το επίπεδο της όψης, το αρτιφισιέλ (επίχρισμα για τις εξωτερικές επιφάνειες), τις κουπαστές κ.ά.
Ο νεωτερισμός των κτηρίων δεν περιορίζεται στην εξωτερική τους εμφάνιση, αλλά αφορά και την εσωτερική αλλαγή και τη λειτουργικότητα στη δομή του χώρου, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την εισαγωγή της δημόσιας, κοινόχρηστης εισόδου στο κτήριο, με ιδιαίτερη φροντίδα στον προθάλαμο και και το κλιμακοστάσιο, την κεντρική θέρμανση και τους ανελκυστήρες.
Ωστόσο, το μορφολογικό περίβλημα παραμένει η κατεξοχήν έκφραση του συνολικού εκσυγχρονισμού που εκπροσωπεί το μοντέρνο κίνημα, το οποίο αφορά τόσο στις κατασκευαστικές δυνατότητες, τα υλικά, τον εξοπλισμό της κατοικίας, αλλά και στο κοινωνικό όραμα για εκσυγχρονισμό της κοινωνίας της δεκαετίας του 1930.
Το είδος της δόμησης, η πυκνότητά της και η γεωγραφική κατανομή αντικατοπτρίζουν τον αστικό χώρο της εποχής, αρχιτεκτονικά, κοινωνικά και οικονομικά.
Η Ομάδα “Πάμε Βόλτα” κατέγραψε δείγματα κτηρίων σύμφωνα με τις αρχές του μοντέρνου κινήματος. Τα στυλιστικά χαρακτηριστικά δεν είναι πάντα καθαρά και η αλλοίωσή τους ίσως μας έχουν αναγκάσει (ως μη ειδικοί) να έχουμε προβεί σε λάθη.
Κάνουμε έκκληση στους αρχιτέκτονες της πόλης για να βοηθήσουν στην έρευνα ώστε να γίνει πλήρης καταγραφή (ίσως μας ξέφυγαν κάποια) και ανάδειξή τους, ν’ αξιολογηθούν, ν’ αναζητηθούν από αρχεία οι δημιουργοί τους και να ενημερωθεί το κοινό για να ευαισθητοποιηθεί.
Για πληροφορίες, Σωτήρης Θεοδωρόπουλος 6936 518550
ΥΓ1. Η Ομάδα”ΠΑΜΕ ΒΟΛΤΑ” έχει εντάξει στη δράση της τη καταγραφή της αρχιτεκτονικής εξέλιξης της Καλαμάτας. Η ανάδειξη του μοντέρνου κινήματος αποτελεί τη συνέχεια της καταγραφής της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής που πραγματοποιήσαμε και σε συνεργασία με άτομα και φορείς της πόλης θα έρθει στο φως. Ήδη, έχουν πραγματοποιηθεί κάποιες περιηγήσεις καθώς και άνοιγμα κάποιων απ’ αυτών (που θα συνεχιστούν) για την καταγραφή και της κοινωνικής τους ιστορίας μέσα από μαρτυρίες των ιδιοκτητών τους.
ΥΓ2. Θα συνεχίσουμε και για άλλες δεκαετίες…
