Επιστρέφουμε χειμώνα στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα, για να συστηθούμε με δραστήριους ντόπιους, που γεμίζουν το πολιτιστικό ημερολόγιο με εκδηλώσεις και δεν επιτρέπουν στην πόλη να πέσει σε χειμερία νάρκη.

Με λιακάδα μέσα στο καταχείμωνο και την άνεση που προσφέρει το καλoδιατηρημένο οδικό δίκτυο, δεν μας πήρε περισσότερο από δύο ώρες και τριάντα λεπτά, μαζί με μία στάση, για να φτάσουμε. Η είσοδος στην πόλη δεν διαθέτει κάτι ιδιαίτερα γοητευτικό, μέχρι που βλέπει κανείς το λιμάνι με την πλατεία Τελωνείου και τα κτίρια με τα νεοκλασικά στοιχεία, που θυμίζουν μια πρότερη εποχή. Αυτόν τον καιρό η παραλιακή λεωφόρος Ναυαρίνου ήταν ήσυχη και η θάλασσα λαδιά. Λίγοι χειμερινοί κολυμβητές βρίσκονταν στο νερό, μπροστά από το ξενοδοχείο Filoxenia. Ο χειμώνας είναι μια εξαίρεση στο καλό της κλίμα. Λίγες ημέρες πριν από τη γιορτή της Παναγίας Υπαπαντής, της πολιούχου της Καλαμάτας, ακούσαμε τις πρόβες της Φιλαρμονικής, είδαμε τους Καλαματιανούς εποχούμενους στον άνετο ποδηλατόδρομο και άλλους να απολαμβάνουν τη βόλτα στο φαρδύ πεζοδρόμιο της Φαρών, μήκους 5,5 χλμ., που ενώνει την παραλία με το κέντρο. Παρακολουθήσαμε το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, είδαμε μια προβολή που διοργάνωσε η Νέα Κινηματογραφική Λέσχη FilmHouse, επισκεφτήκαμε μια έκθεση κρασιού και χάσαμε –για μία μόνο ημέρα– το 1ο Φεστιβάλ Αφήγησης Λαϊκού Παραμυθιού. Πώς να τα προλάβεις όλα;

Όσο η πόλη γίνεται πλουσιότερη χάρη στα πολιτιστικά δρώμενα που διοργανώνουν οι κάτοικοί της, μια σειρά από έργα ανάπτυξης, που θα την αναβαθμίσουν συνολικά, βρίσκονται σε αναμονή, όπως η κατασκευή του δρόμου Καλαμάτα-Ριζόμυλος, μια οδός που θα κάνει την πρόσβαση στην καρδιά της Μεσσηνίας ακόμα ταχύτερη. Ήδη η πρωτεύουσα του νομού συνδέεται με 26 προορισμούς αεροπορικώς, όμως η ανάπλαση του αεροδρομίου και ο ανασχεδιασμός του λιμανιού, που περιλαμβάνει και τη δημιουργία υδατοδρομίου, θα φέρουν επιπλέον επισκέπτες. Αν είστε δραστήριος τύπος, η πόλη προσφέρεται για εκδρομές με σκάφος, αναρριχήσεις στον Ταΰγετο και περιπάτους στην εξοχή, καταδύσεις, ποδηλατάδες, πτήση με αλεξίπτωτο πλαγιάς, βόλτα με άλογα στον Ιππικό Όμιλο, ορειβασία – μέχρι και πίστα αγώνων καρτ, αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας διαθέτει, που λειτουργεί όλο τον χρόνο (Saint Nicolas cart, 27210-91351).

Τι δεν πρέπει να χάσετε

ο επίσημο check-in γίνεται στην πλατεία Βασιλέως Γεωργίου. Περπατώντας  λίγα βήματα προς το ιστορικό κέντρο, θα περάσετε από την πλατεία 23ης Μαρτίου, αλλά και τη βυζαντινή εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, ένα από τα σύμβολα της Καλαμάτας. Εδώ λειτουργεί και το Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας (ανοιχτά Δευτέρα-Κυριακή 08.00-20.00, κάθε Τρίτη 12.30-20.00), που στεγάζεται στην ανακατασκευασμένη παλιά αγορά τροφίμων. Ανηφορίζοντας, βρίσκεται κανείς στο Φράγκικο Κάστρο των Βιλεαρδουίνων, την ακρόπολη των αρχαίων Φαρών, για μια περαντζάδα στην πυκνή βλάστηση (ανοιχτά καθημερινά 08.30-15.30 εκτός Τρίτης, τηλ. 27210-22534). Στα δυτικά «ριζά του Κάστρου» σώζεται ένα βυζαντινό σπηλαιώδες εκκλησάκι, του Αγίου Ιωάννου, μέσα στο οποίο υπάρχει ένα κενοτάφιο. Περπατώντας στην ίδια γειτονιά, βλέπει κανείς το Δημοτικό Ωδείο, όπως και τον εντυπωσιακό ναό της Υπαπαντής.

Το Μοναστήρι των Καλογραιών ή Ιερά Μονή Κωνσταντίνου και Ελένης ( τηλ. 27210-22856, επισκέψιμο καθημερινά μέχρι τη δύση του ηλίου), που ιδρύθηκε το 1796, είναι μια όαση μέσα στον στενό οικισμό, μια εξοχή μέσα στην πόλη, σε ένα κτήμα με πορτοκαλιές. Από τον 19ο αιώνα οι μοναχές που ζούσαν εδώ ασχολούνταν με την επεξεργασία μεταξιού. Σήμερα η αίθουσα των αργαλειών λειτουργεί και ως εκθεσιακός χώρος – αν υπάρχει χρόνος, μια μοναχή θα σας δείξει πώς ύφαιναν παραδοσιακά τα μεταξωτά. Στη βόρεια πλευρά της Αριστομένους σώζονται τα περισσότερα νεοκλασικά της Καλαμάτας.

Μια βόλτα στην πόλη, όσο σύντομη κι αν είναι, οφείλει να περιλαμβάνει μια επίσκεψη στο σύγχρονο μουσείο παραδοσιακής φορεσιάς «Βικτωρία Γ. Καρέλια» , που αποτελεί ικανό λόγο για να έρθει κανείς έως την Καλαμάτα. Σεγκούνια και ντουλαμάδες μιας προσωπικής συλλογής, ενδυμασίες με κεντήματα και φλουριά από την Πίνδο μέχρι την Αστυπάλαια παρουσιάζονται σε ένα σύγχρονο μουσείο με ψηφιακές εφαρμογές. Μουσικό χαλί στην περιήγησή σας μια σύνθεση από παραδοσιακά πολυφωνικά, γκάιντες και τους ήχους του αργαλειού.

Αν θέλετε να γνωρίσετε καλύτερα την πόλη, αναζητήστε στα τοπικά βιβλιοπωλεία τον νεοεκδοθέντα οδηγό «Η Καλαμάτα στην τσέπη» της Τίνας Κουτσουμπού, με χρήσιμες πληροφορίες πολιτιστικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος. Αν σας αρέσουν οι θεματικές βόλτες ο καταλληλότερος είναι ο Σωτήρης Θεοδωρόπουλος, ο οποίος διοργανώνει περιηγήσεις για ντόπιους και μη, στα λιγότερο γνωστά σημεία της πόλης (τηλ. 6936-518550). Μαζί του θα περιηγηθείτε στους βυζαντινούς ναούς, στην προσφυγογειτονιά, θα δείτε μια σειρά κτιρίων που θυμίζουν την καλαματιανή Belle Epoque και θα μάθετε μυστικά για το παρελθόν της μεσσηνιακής πρωτεύουσας. 

Με αντανακλαστικά στον πολιτισμό

Οι Καλαματιανοί αποδεικνύονται εξαιρετικά δραστήριοι. Υπάρχει μια ολοζώντανη ομάδα κατοίκων που σαν μέλισσες χτίζουν κυψέλες πολιτισμού και κοινωνικοποιούνται γύρω από αυτές. Η Καλαμάτα έχει περισσότερες από δέκα ερασιτεχνικές θεατρικές ομάδες, τη δραστήρια φωτογραφική ομάδα Φο.Κα.Λ. και μια φωτογραφική λέσχη (ΦΛΚ), ομάδα Μπριτζ, ενώ όλο τον χρόνο φιλοξενεί πάμπολλα φεστιβάλ, άλλα διεθνή μεγάλης εμβέλειας, όπως το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού, άλλα μικρότερης, τα οποία όμως βρίσκουν φανατικούς υποστηρικτές.

Τέτοιο είναι το Φεστιβάλ Κουκλοθεάτρου, μια πρωτοβουλία της Πειραματικής Σκηνής για παιδιά που, με επικεφαλής τη Λέτα Πετρουλάκη και τις υπέροχες κούκλες του εργαστηρίου της, εξάπτει με «αναλογικό» τρόπο τη φαντασία των μικρών, που μεγαλώνουν σε έναν κόσμο γεμάτο ψηφιακά ερεθίσματα. Από Φεστιβάλ Κιθάρας και Χορωδίας μέχρι Αρχαίου Δράματος και video art, σχεδόν κάθε μήνα η πολιτιστική ατζέντα είναι πλήρης. Τις ημέρες που δεν βγαίνουν, οι Καλαματιανοί φαίνεται πως διαβάζουν αρκετά. Η Νινέττα Σωτηράκη, διευθύντρια της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της πόλης, μετράει 18.000 δανεισμένα βιβλία για το 2019 και 622 νέα μέλη, ενώ σε σχέση με το βιβλίο οι ντόπιοι παρακολούθησαν πέρυσι περισσότερες από 30 εκδηλώσεις.

Μπορείτε να βρείτε το πλήρες αφιέρωμα της καθημερινής στο www.kathimerini.gr/travel

Elladiko