Ήταν 3 τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου του 1940 όταν η Ελλάδα δεν δέχτηκε την ελεύθερη διέλευση του Ιταλικού στρατού, όταν ο Ιωάννης Μεταξάς απάντησε ΟΧΙ στο τελεσίγραφο που απέστειλε η Ιταλία μέσω του Ιταλού πρέσβη στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι, όταν οι Έλληνες αρνήθηκαν να υποταχθούν.
Το έγγραφο που έλαβε στα χέρια του ο Ιωάννης Μεταξάς απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του Ιταλικού στρατού από την Ελληνοαλβανική μεθόριο προκειμένου στη συνέχεια να καταλάβει κάποια στρατηγικά σημεία του Βασιλείου της Ελλάδος, (λιμένες, αεροδρόμια κλπ.), για ανάγκες ανεφοδιασμού και άλλων διευκολύνσεών του, στη μετέπειτα προώθησή του στην Αφρική.
Ο Γκράτσι στα απομνημονεύματά του, τα οποία εξέδωσε το 1945, περιγράφει αναλυτικά τη σκηνή της συνάντησής του με τον Έλληνα δικτάτορα που έφερε τίτλο του πρωθυπουργού.
“Έχω εντολή κ. πρωθυπουργέ να σας κάνω μία ανακοίνωση και του έδωσα το έγγραφο. Παρακολούθησα την συγκίνηση εις τα χέρια και εις τα μάτια του. Με σταθερή φωνή και βλέποντάς με κατάματα ο Μεταξάς μου είπε: αυτό σημαίνει πόλεμο. Του απήντησα ότι αυτό θα μπορούσε να αποφευχθεί. Μου απήντησε ΟΧΙ. Του πρόσθεσα ότι αν ο στρατηγός Παπάγος…, ο Μεταξάς με διέκοψε και μου είπε: ΟΧΙ! Έφυγα υποκλινόμενος με τον βαθύτερο σεβασμό, προ του γέροντος αυτού, που προτίμησε την θυσία αντί της υποδουλώσεως”.
Το αποτέλεσμα της άρνησης αυτής ήταν η είσοδος της Ελλάδας στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940. Η ημερομηνία αυτή καθιερώθηκε να εορτάζεται στην Ελλάδα και την Κύπρο κάθε χρόνο ως επίσημη εθνική εορτή και αργία.
