Tραγουδούν σε περισσότερες από πέντε γλώσσες, πάντα προσηλωμένοι στην πλούσια παραδοσιακή μουσική της Κάτω Ιταλίας: Είναι οι encardia, το ελληνικό συγκρότημα παραδοσιακής μουσικής της Μεσογείου. Ως μέλη μιας ιδιόμορφης οικογένειας ζωντανεύουν παραμύθια και παίζουν μουσική ταξιδεύοντας στις πεδιάδες και τα βουνά του Νότου, παρασύροντας όσους ακολουθούν τις μελωδικές τους νότες.
Ποιοι είναι οι encardia;
Οι Encardia είναι ελληνικό συγκρότημα παραδοσιακής μουσικής της Νοτίου Ιταλίας. Ιδρύθηκε το 2004 και το ρεπερτόριό του βασίζεται στη μουσική και τα τραγούδια της Μεσογείου και ιδιαίτερα της Κάτω Ιταλίας, με ταραντέλες, ερωτικά τραγούδια και τραγούδια κοινωνικού περιεχομένου. Ιδρύθηκαν το 2004 και μέχρι τώρα έχουν πραγματοποιήσει περισσότερες από τριακόσιες ζωντανές εμφανίσεις σ' όλη την Ελλάδα, Ιταλία, Νότια Γαλλία, Γερμανία, Κύπρο, Αλγερία κλπ. Οι δίσκοι τους έχουν αποσπάσει τις καλύτερες κριτικές, ενώ ιδιαίτερα έχει σχολιαστεί η μοναδική σχέση που έχουν με το κοινό όταν βρίσκονται στη σκηνή. Έχουν συνεργαστεί και δισκογραφικά αλλά και σε ζωντανές εμφανίσεις με τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους της κατω ιταλικής μουσικής (G. Avantaggiato, R. Licci, Cinzia Villani, Enza Pagliara, E.Castagna, Daniele Durante, τα συγκροτήματα ghetonia, mala lingua, Canzoniere Grecanico Salentino κ.α.) και με Έλληνες καλλιτέχνες. Tον Αύγουστο του 2008 παρουσιάστηκαν μαζί με το Βετεράνο Giovanni Avantaggiato στο κορυφαίο και μοναδικό στο είδος του φεστιβάλ "la notte della taranta" στην Ιταλία, παρουσία 120.000 θεατών!
Οι ίδιοι έχουν δηλώσει για το όνομα του συγκροτήματός τους: «Σύμφωνα με το λατινικό λεξικό, η λέξη encardia σημαίνει άγνωστη πέτρα. Θα μπορούσε να σημαίνει, όμως και μέσα στην καρδιά. Άλλωστε, η λέξη «cardia» στα γκρεκάνικα αναφέρεται στην καρδιά με έναν πολύ όμορφο και μουσικό τρόπο. Γι’ αυτό επιλέξαμε αυτήν τη λέξη, μόλις την ανακαλύψαμε. Και για την πέτρα που καλούμαστε στην πορεία μας να γνωρίσουμε και για αυτά που αφήνει να εννοηθούν ότι σημαίνει, αλλά δεν τα σημαίνει τελικά…»
Οι Encardia τραγουδούν στα γκρεκάνικα και σε άλλες πέντε γλώσσες-διαλέκτους. Έχουν τσιμπηθεί πες από αράχνες, πες από βέλη πολλών και ποικίλων φτερωτών θεών και γι' αυτό παίζουν, τραγουδούν και χορεύουν αδιάκοπα, φέρνουν τον κόσμο άνω κάτω αν βρεθούν όλοι μαζί. Στην αρχή νομίζεις ότι είναι συγκρότημα, αλλά όταν λίγο τους γνωρίσεις βλέπεις ότι είναι μεταξύ τους συγγενείς και μέλη μιας παράξενης οικογένειας. Τους αρέσει να ζωντανεύουν τα παραμύθια και να παραμυθεύουν τη ζωή αλλά όταν τελειώνουν όλα αυτά, εξαφανίζονται μαζί με τις αράχνες και τις νεράιδες, τις ταραντάτες και τους θρύλους τους. Προτιμούν να παίζουν μουσική στους δρόμους και στις πλατείες, αλλά τελικά παίζουν όπου κι αν τους συναντήσεις. Τους αρέσουν τα ταξίδια στις πεδιάδες και τα όρη του Νότου αλλά να παίρνουν και τους φίλους τους μαζί. Χαίρονται όταν να βλέπουν τους ανθρώπους να χορεύουν με την καρδιά τους και να τραγουδάνε λεεεεροτράγουδα. Μιλούν για "συναντήσεις" μάλλον, παρά για συναυλίες…
Συστηματικά από την ίδρυσή του συγκροτήματος (εδώ και 8 περίπου χρόνια) τα μέλη του, ταξιδεύουν στην Νότια Ιταλία, ερευνώντας και αναδεικνύοντας δύο βασικά στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού που αναπτύχθηκε εκεί :
Τα «γκρίκο», ένα αρχαιοελληνικό γλωσσικό ιδίωμα με προσμίξεις ιταλικών λέξεων, που μιλιέται στις περιοχές της Γκρετσία Σαλεντίνα και της Καλαβρίας στη Νότια Ιταλία μέχρι σήμερα.
Τα γκρίκο υποχωρούν μετά τον Β παγκόσμιο πόλεμο, καθώς τα φτωχά, απομονωμένα και ρημαγμένα από τη μετανάστευση ελληνόφωνα χωριά, εντάσσονται στην μεταπολεμική Ιταλική πραγματικότητα. Η χρήση της γλώσσας σήμερα περιορίζεται στους ηλικιωμένους και τείνει να εξαφανιστεί, παρά τις προσπάθειές για διάσωση και διδασκαλία της στους νεωτέρους. Ό,τι όμως δεν καταφέρνει η εκπαίδευση το καταφέρνουν οι ντόπιοι μουσικοί, παλιοί και νέοι, μέσα από τα τραγούδια και την ποίηση. Αυτοί οι "ξεχασμένοι" πάντα συνόδευαν τις στιγμές της ζωής τους με τραγούδια ερωτικά, εργατικά, μοναδικής αξίας μοιρολόγια, νανουρίσματα, αλλά και την ταραντέλλα πίτσικα.
Αυτό μάλιστα είναι το δεύτερο βασικό σημείο ενδιαφέροντος του συγκροτήματος. Μια ντόπια παραλλαγή του γνωστού ιταλικού χορού, που στην περιοχή απέκτησε μαγικοθρησκευτικές και θεραπευτικές διαστάσεις και ήταν ένας πολιτισμικά κατασκευασμένος εξορκισμός των προβλημάτων που απέρρεαν από την φτώχια, τη μιζέρια και την εγκατάλειψη της περιοχής του απομονωμένου ιταλικού νότου, μιας από τις πιο φτωχές περιοχές της Ευρώπης.
Αυτούς τους ποιητές και μουσικούς συναντούν οι encardia για να εμπλουτίσουν τις εμπειρίες και τα βιώματά τους και να ξαναφέρουν μπροστά μας αυτό το χαμένο πολιτισμό, συντελώντας έτσι και στη διάσωσή του.
Το συγκρότημα encardia απαρτίζουν οι:
Κώστας Κωνσταντάτος : κρουστά-μαντολίνο-βιολί-τραγούδι
Βαγγέλης Παπαγεωργίου : ακορντεόν-φισαρμόνικα-τραγούδι
Μιχάλης Κονταξάκης : κιθάρα-τραγούδι
Αναστασία Δουλφή : τραγούδι-καστανιέτες
Ναταλία Κοτσάνη : Τραγούδι-κιθάρα
Δημήτρης Τσεκούρας :κοντραμπάσο-τραγούδι
Κωνσταντίνα Καλκάνη & Γιάννα Χαμαλέλη : Χορός
Αξίζει να σημειωθεί πως γυρίστηκε και ταινία για τους Encardia. Η ταινία γυρίστηκε από το 2010 στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην περιοχή της Grecia Salenitna στην Απουλία και κυρίως στα Ελληνόφωνα χωριά στη Μήλο στην Αθήνα και σε άλλους τόπους που το συγκρότημα περιοδεύει(Πάτρα, Ναυπακτία κ.ά.). Στην ταινία εμφανίζονται και τραγουδούν όλα τα σημαντικά, μεγάλα αλλά και τα ανερχόμενα "αστέρια" της μουσικής σκηνής του "Salento" ενώ παρουσιάζονται στο φακό άνθρωποι της πνευματικής ζωής του τόπου που ασχολούνται σήμερα με τη γλώσσα " Grico" αλλά και γενικότερα με τη πλούσια πολιτισμική παράδοση της Grecia Salentina, μια από τις πιο ζωντανές σήμερα παραδόσεις της Μεσογείου.
Τους Encardia θα απολαύσουμε από κοντά στο #TEDxKalamata, στις 7 Ιουνίου!
Εισιτήρια εδώ ☛ www.tedxkalamata.viva.gr
