Σήμερα, 30 Ιουλίου, έχει καθιερωθεί από το 2011 με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ η Διεθνής Ημέρα Φιλίας. Η βασική ιδέα των εμπνευστών της είναι, ότι η φιλία μεταξύ λαών, χωρών, πολιτισμών και ατόμων, μπορεί να γεφυρώσει τις διαφορές και να εμπνεύσει τις ειρηνευτικές προσπάθειες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το σχόλιό μας…

Εμείς, για να τιμήσουμε τη συγκεκριμένη ημέρα, ανατρέξαμε σε φιλίες που έχουν διαγράψει κοινή πορεία, φιλίες, που στο άκουσμα του ονόματος του ενός, σκέφτεσαι τον άλλον, φιλίες που, αν δεν υπήρχαν, ο πολιτισμός μας θα έχανε κάτι, έστω «αυτό», από τη σημασία του.

«Μην περπατάς μπροστά μου, μπορεί να μην σε ακολουθήσω… Μην περπατάς πίσω μου μπορεί να μην σε οδηγήσω… Απλώς, περπάτα δίπλα μου και γίνε φίλος μου». Με το παραπάνω ο Albert Camus επιδίωξε να τονίσει τη δυναμική της φιλίας όταν η τελευταία δεν έχει απλώς τον ίδιο προορισμό, αλλά και το ίδιο «μέσο» προς αυτόν. Ο φίλος είναι και συνοδοιπόρος σου.

Σωκράτης – Πλάτωνας

platonas-sokratis

Η σχέση των δύο μεγάλων φιλοσόφων είναι σχεδόν σε όλους μας γνωστή. Είναι μια σχέση μαθητή και δασκάλου, μια σχέση που επηρέασε τη φιλοσοφία, μια σχέση που διατηρείται ακόμη και στο άκουσμα του ονόματος του ενός.

Το καθοριστικό βίωμα της ζωής του Πλάτωνα ήταν η συνάντηση του με τον Σωκράτη, η οποία τον έστρεψε προς τη φιλοσοφία. Τον γνώρισε όταν ήταν νεαρός και έμεινε δίπλα του για χρόνια, μέχρι την ώρα του θανάτου του. Ο άδικος θάνατος του Σωκράτη τον επηρέασε, οδηγώντας τον στο να αναθεωρήσει τις απόψεις του.

Η εξέχουσα θέση, που του δίνει ο Πλάτωνας στα έργα του, επιβεβαιώνει την αγάπη και την εκτίμηση που έτρεφε για αυτόν. Ο Πλάτωνας υπερασπίζεται τη μνήμη του ανθρώπου που θαύμαζε και το πράττει με τον πιο θαυμάσιο τρόπο. Δεν νομίζουμε ότι υπάρχει καλύτερο παράδειγμα φιλίας από την παραπάνω, που να επιβεβαιώνει το αριστοτελικό, «φιλία είναι μια ψυχή που κατοικεί σε δύο σώματα».

Ανδρέας Εμπειρίκος – Νίκος Εγγονόπουλος

Δύο πρόσωπα που πορεύθηκαν μαζί, επαναστάτησαν και στράφηκαν ενάντια σε κάθε μορφή λογικής, ηθικής ή κοινωνικής τάξης. Τα ονόματά τους έχουν ταυτιστεί με τον υπερρεαλισμό στην Ελλάδα, το σημαντικότερο κίνημα του μεσοπολέμου, που επηρέασε πολύ τον χώρο της λογοτεχνίας αλλά επεκτάθηκε και σε άλλες μορφές τέχνης. Ο ποιητής, Ανδρέας Εμπειρίκος, υπήρξε ο εισηγητής του ελληνικού υπερρεαλισμού και ο ποιητής και ζωγράφος, Νίκος Εγγονόπουλος, υπήρξε αυτός στον οποίο αναγνωρίζουμε την πιο ευτυχή πραγμάτωσή του.

Από τη στιγμή που γνωρίστηκαν μια βαθιά φιλία τους συνέδεσε, η οποία κράτησε μέχρι το τέλος της ζωής τους. Το 1944, ο Εμπειρίκος φυγάδευσε στο σπίτι του τον Εγγονόπουλο, τον οποίο κυνηγούσαν οι Γερμανοί εξαιτίας της ποιητικής του σύνθεσης Μπολιβάρ. Έμεινε κλεισμένος στο υπόγειο του σπιτιού ζωγραφίζοντας συνεχώς έργα μέχρι να φύγουν οι Γερμανοί. Συναντήσεις, αναγνώσεις βιβλίων, ανταλλαγές ιδεών και απόψεων, πνευματική επικοινωνία ήταν κάποια από όσα τους συνέδεαν, αποτελώντας μια καταλυτική δυάδα στην αθηναϊκή τότε κοινωνία.

Μάνος Χατζιδάκις – Νίκος Γκάτσος

chatzidakis-gatsos

Ο Μάνος Χατζιδάκις συνδέθηκε φιλικά και δισκογραφικά με τον ποιητή, Νίκο Γκάτσο. Οι δυο τους χάραξαν μια κοινή πορεία στη ζωή, βασισμένη στη βαθιά φιλία τους, μια πορεία που δημιούργησε μια μοναδική συνεργασία στον χώρο της ελληνικής μουσικής. Ξεκίνησαν να συνεργάζονται με τον «Ματωμένο Γάμο» του Federico Garcia Lorka, το 1948, και την ολοκλήρωσαν με τους «Αντικατοπτρισμούς», το 1993.

Ακούγοντας τα τραγούδια τους νιώθεις ότι στίχοι και μουσική γεννήθηκαν την ίδια ακριβώς στιγμή. Μια στιγμή που μεταμόρφωσε την ελληνική μουσική δημιουργώντας μια διαφορετική, με ιδιαίτερη προσέγγιση, συνάντηση ήχου και λόγου.

Οι φιλίες αυτές επιβεβαιώνουν με έναν τρόπο πρωτότυπο και ταυτόχρονα δημιουργικό το «η ισχύς εν τη ενώσει», γιατί φιλία δίχως ένωση δεν μπορεί να υπάρξει. Η φιλία είναι μια αμοιβαία υπόσχεση, υπόσχεση στην εμπιστοσύνη, στον σεβασμό, στην ειλικρίνεια, στην αγάπη, στην αποδοχή. Η ίδια, άλλωστε, η ιδέα της φιλίας θεμελιώνεται στην αμοιβαία κατανόηση των προσώπων που ενώνονται και «πράττουν» τη σχέση αυτή. Γιατί η φιλία είναι πράξη, μια πράξη που χαίρει ελευθερίας.

Ελλαδικό