Σε υψόμετρο 1.130 μέτρων, στο κέντρο της Πελοποννήσου, μεταξύ Ηλείας, Αρκαδίας και Μεσσηνίας, βρίσκεται αγέρωχος και επιβλητικός ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα. Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, ένα από τα πιο σημαντικά οικοδομήματα της κλασικής αρχαιότητας.
Ο ναός βρίσκεται στις Βάσσες της Φιγάλειας της Αρκαδίας, κοντά στα σύνορα του νομού με τον νομό Μεσσηνίας, χτισμένος πάνω σε ένα φυσικό πλάτωμα στην πλαγιά του βουνού Κωτιλίου.
Είναι ένας από τους σπουδαιότερους ναούς των αρχαίων χρόνων, αφιερωμένος από τους Φιγαλείς στον θεό Απόλλωνα επειδή, όπως πιστεύεται, τους βοήθησε να ξεπεράσουν την επιδημική νόσο που είχε πλήξει την τότε Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου. Οι Φιγαλείς λάτρευαν τον θεό με τη συγκεκριμένη προσωνυμία που σημαίνει βοηθός, συμπαραστάτης στον πόλεμο ή στην αρρώστια.
Ο ναός ανεγέρθηκε το δεύτερο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. (420-410 π.Χ;) και αποδίδεται στον Ικτίνο, τον αρχιτέκτονα που μαζί με τον Καλλικράτη σχεδίασαν τον Παρθενώνα.
Πως θα φθάσετε από Καλαμάτα
Από την Καλαμάτα απέχει χρονικά περίπου 1,5 ώρα. Βρίσκεται 14 χλμ. νότια της Ανδρίτσαινας και 11 χλμ. βορειοανατολικά των Περιβολίων. Συγκεκριμένα, θα ακολουθήσετε τον δρόμο που συνδέει την Καλαμάτα με το Διαβολίτσι και μετά διασχίζοντας μια διαδρομή, περνώντας μέσα από γραφικά χωριά θα τον συναντήσετε. Η σήμανση στην περιοχή είναι πάρα πολύ καλή.
Το συγκεκριμένο μνημείο είναι ένα από τα καλύτερα και εξέχουσας σημασίας σωζόμενα της κλασικής αρχαιότητας. Εξετάζοντας κανείς τον αρχιτεκτονικό ρυθμό του, παρατηρεί ότι αν και εξωτερικά είναι δωρικού ρυθμού, στο εσωτερικό του επικρατεί ο ιωνικός ρυθμός αλλά οι κίονες του κοσμούνται με κορινθιακού τύπου κιονόκρανα. Είναι το μοναδικό αρχαίο οικοδόμημα όπου συγκεντρώνει και τους 3 αρχιτεκτονικούς ρυθμούς.
Τμήμα της ζωφόρου του ναού αποσπάστηκε το 1814 και μέχρι και σήμερα εκτίθεται στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο. Η ζωφόρος αναπαριστά δύο θέματα: τη μάχη ανάμεσα στους Έλληνες, με αρχηγό τον Ηρακλή και τις Αμαζόνες και την μάχη μεταξύ Λαπιθών και Κενταύρων. Ο Άγγλος διανοούμενος Christian Muller χαρακτήρισε την υφαρπαγή των μνημείων πράξη βανδαλισμού, αντίστοιχη με αυτή του λόρδου Έλγιν από την Ακρόπολη Αθηνών.
Ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα είναι το πρώτο μνημείο που συμπεριελήφθη στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO το 1986 με τον ακόλουθο σχολιασμό: “Ο διάσημος ναός αφιερωμένος στον θεό του ήλιου και της ίασης των ασθενειών κτίστηκε γύρω στα μέσα του 5ου αι. π.Χ. στα υψίπεδα των Αρκαδικών βουνών. Ο ναός με το αρχαιότερο κορινθιακό κιονόκρανο που έχει βρεθεί μέχρι τώρα συνδυάζει το αρχαϊκό ύφος και το δωρικό ρυθμό με ορισμένα καινοτόμα αρχιτεκτονικά στοιχεία”.
Το 1982 το Υπουργείο Πολιτισμού ανέλαβε την αποκατάσταση του μνημείου. Το σαθρό έδαφος στο οποίο είναι χτισμένος, οι ψυχρές κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή και το ασβεστολιθικό υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένος, επέβαλαν τη μόνιμη κάλυψη του ναού με στέγαστρο από το 1987.
Πολλά είναι και τα μυστήρια γύρω από το συγκεκριμένο μνημείο… Σύμφωνα με κάποιους μελετητές, ο ναός περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του κατά 50,2 δευτερόλεπτα της μοίρας, όση είναι δηλαδή και η ετήσια μετάπτωση των ισημεριών. Στόχος μάλλον είναι να βλέπει διαρκώς το ίδιο αστρικό σημείο …και τα μυστήρια δεν τελειώνουν εκεί! Καθώς η πλαγιά είναι διαμορφωμένη τεχνητά και ο ναός τοποθετήθηκε πάνω σε αυτή ακολουθώντας τον άξονα Βορρά προς Νότο σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ναούς. Αυτό επιτρέπει στον ναό να ολισθαίνει πάνω σε αυτή κατά 50.2 δευτερόλεπτα της μοίρας κάθε χρόνο με σκοπό να στοχεύει συνεχώς στο ίδιο αστρικό σημείο.
Επιπλέον, υποστηρίζεται ότι η Ελευσίνα απέχει από την κορυφή του Ταϋγέτου και τον ναό του Επικούριου Απόλλωνα 160 χιλιόμετρα, σχηματίζοντας έτσι ένα ισοσκελές τρίγωνο, με πυραμίδα και ναό να αποτελούν τη βάση αυτού του τριγώνου. Γεγονός που εγείρει εύλογους προβληματισμούς, αναφορικά με το συγκεκριμένο μνημείο.
Τηλέφωνο: 26260-22275
Ώρες και μέρες λειτουργίας: καθημερινά 08:00 – 20:00
Αργίες: παραμένει ανοικτό σε όλες τις αργίες
Τιμή εισόδου: 3 €
Φοιτητές και Μαθητές: είσοδος δωρεάν
Συνταξιούχοι (65ετών και άνω)/Φοιτητές εξωτερικού: μειωμένη τιμή εισόδου
