Πλήθος επισκεπτών αναμένεται να κατακλύσει την Καλαμάτα και την περιοχή της για την περίοδο του Πάσχα, καθώς τα στοιχεία από τις ξενοδοχειακές μονάδες δείχνουν εξαιρετικά αυξημένες κρατήσεις. Ιδιαίτερα αυξημένος αναμένεται ο αριθμός επισκεπτών από την Αθήνα και άλλα σημεία της ηπειρωτικής Ελλάδος, δεδομένης και της σημαντικά βελτιωμένης προσβασιμότητας μέσω του αυτοκινητόδρομου.
Πάσχα στο «χωριό» λοιπόν και όλοι έρχονται στο μεγάλο «χωριό» της Καλαμάτας. Παρ’ ότι ο καιρός είναι άστατος, η κίνηση έχει αυξηθεί. Ντόπιοι και επισκέπτες τιμούν την Καλαμάτα για τις ομορφιές της και την παράδοση που κουβαλάει.
Ένα από τα πιο δημοφιλή έθιμα που έχουν κάνει γνωστή τη Μεσσηνιακή πρωτεύουσα είναι ο σαϊτοπόλεμος.
Το παράξενο αυτό τοπικό έθιμο ανάγεται αιώνες πίσω, στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, όταν οι Έλληνες επέδειξαν ιδιαίτερο ηρωισμό, αλλά και ευρηματικότητα, στις μάχες τους εναντίον των Τούρκων. Σύμφωνα με τον θρύλο, οι Μεσσήνιοι κατάφεραν να αναχαιτίσουν το ιππικό των Τούρκων κατασκευάζοντας σαΐτες γεμάτες εκρηκτικά. Οι Τούρκοι ήταν πολύ περισσότεροι σε αριθμό, οι Έλληνες όμως κατάφεραν με το τέχνασμα αυτό να τους κατατροπώσουν.
Για τον σαϊτοπόλεμο, οι συμμετέχοντες χωρίζονται στα λεγόμενα «μπουλούκια», αφού έχουν προετοιμαστεί κατάλληλα, φορώντας τις παραδοσιακές στολές τους και οπλισμένοι με τις σαΐτες που έχουν οι ίδιοι κατασκευάσει από χαρτονένιους σωλήνες γεμισμένους με μπαρούτι. Το ιδιαίτερο αυτό έθιμο χαίρει μεγάλης εκτίμησης τόσο από τους ντόπιους, όσο και από τους επισκέπτες στην πόλη κατά τις Άγιες Μέρες, καθώς είναι κάτι το ξεχωριστό και λειτουργεί ως ενθύμηση των ένδοξων αγώνων των Ελλήνων.
Εκκλησιαστικές τελετές και εκδηλώσεις – έθιμα στην περιοχή μας
Η κορύφωση του Θείου Δράματος κατά τη Μεγάλη Παρασκευή 18 Απριλίου εστιάζεται στον Επιτάφιο Θρήνο. Το βράδυ της ημέρας αυτής, με τη συμμετοχή της Δημοτικής Φιλαρμονικής Καλαμάτας, θα τελεσθεί με κάθε επισημότητα η περιφορά του Επιταφίου του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού Υπαπαντής του Χριστού. Η έξοδος του Επιταφίου θα πραγματοποιηθεί στις 21:15.
Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου 19 Απριλίου θα τελεσθεί η μεγάλη θρησκευτική εορτή της Ανάστασης του Κυρίου μας Ιησού Χριστού στο Μητροπολιτικό Ιερό Ναό της Υπαπαντής του Χριστού.
Ανήμερα το Πάσχα, 20 Απριλίου και ώρα 10:15 το πρωί, θα τελεσθεί η Ακολουθία του Εσπερινού του Πάσχα (Αγάπη) στο Μητροπολιτικό Ιερό Ναό. Η πασχαλινή πομπή θα ξεκινήσει από το Επισκοπείο στις 10:00 το πρωί.
Τη Μεγάλη Παρασκευή οι σαϊτολόγοι ετοιμάζουν τις σαΐτες για το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα, αλλά και για τον Επιτάφιο. Μεταξύ 6 το πρωί και 12 το μεσημέρι, στην οδό Σπάρτης 45 θα γίνουν τα γεμίσματα της σαΐτας.
Τη Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ, στις γειτονιές της Καλαμάτας θα κάψουν τον Ιούδα και θα ρίχνουν σαΐτες: στη Ράχη, στον Αβραμόγιαννη στις 21:30 και την ίδια ώρα στην πλατεία Φυτειάς.
Ανήμερα το Πάσχα, στις 20:00, στο βόρειο πάρκινγκ του Νέδοντα (πλησίον πλατείας Όθωνος και έναντι 5ου Δημοτικού Σχολείου «Μπενάκειου»), τα μπουλούκια των σαϊτολόγων θα κάνουν το σαϊτοπόλεμο. Σημειώνεται πως έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια των θεατών. Επισημαίνεται, ακόμη, ότι οι πολίτες δε θα μπορούν να έχουν σταθμευμένα τα αυτοκίνητά τους την Κυριακή του Πάσχα στο βόρειο parking, καθώς και στα εφαπτόμενα με το parking τμήματα των οδών Νέδοντος και Αρτέμιδος.
Τη Δευτέρα του Πάσχα, στις 20:30, στην Τοπική Κοινότητα Αιθαίας (κεντρική πλατεία) θα πραγματοποιηθούν σαϊτοπόλεμος και κάψιμο του Ιούδα.
Τέλος, στη μνήμη του Αγίου Γεωργίου, την Τετάρτη 23 Απριλίου και ώρα 11:00, θα πραγματοποιηθούν οι ιπποδρομίες στο Πλατύ, ένα έθιμο με ρίζες βαθιές στην ιστορία.
Ιστορία των αγώνων: Οι αγώνες γίνονται στο Ιπποδρόμιο, έναν χωμάτινο δρόμο μήκους ενός χιλιομέτρου και πλάτους δέκα μέτρων, που ξεκινάει από το εξωκκλήσι του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος θεωρείται προστάτης των ιππέων και καταλήγει στο χωριό.
Η παράδοση τοποθετεί την απαρχή των Ιππικών Αγώνων στα τελευταία χρόνια του Βυζαντίου και γίνονταν την ημέρα που το χωριό είχε θρησκευτικό πανηγύρι στη μνήμη του Αγίου Γεωργίου. Λέγεται ότι κατά την Τουρκοκρατία στους αγώνες έπαιρναν μέρος κυρίως έφηβοι που γυμνάζονταν στην ιππασία, για να χρησιμοποιηθούν ως έφιπποι αγγελιοφόροι του αγώνα για την απελευθέρωση. Η παράδοση αναφέρει ακόμα ότι επ’ ευκαιρία του εορτασμού συγκεντρώνονταν στο Πλατύ διάφοροι οπλαρχηγοί και αντάλλασσαν γνώμες για την καλύτερη διεξαγωγή του απελευθερωτικού αγώνα. Στον πρώτο νικητή απένειμαν μια κουλούρα ζυμωμένη με αλεύρι, αυγά και ζάχαρη. Από το 1910 μέχρι το 1927 καθιερώνονται με την φροντίδα της Εκκλησίας και δυο ακόμα έπαθλα, ένα ρολόι και ένας χαλινός. Από το έτος 1927 μέχρι το 1940 οι Ιππικοί Αγώνες διεξάγονταν υπό την εποπτεία και μέριμνα του Υπουργείου Γεωργίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ιστορικό αυτό έθιμο δεν διακόπηκε ούτε στα χρόνια της Κατοχής από τους Γερμανούς.
Παρ΄ ότι στη σημερινή εποχή τα άλογα δεν χρησιμοποιούνται πλέον ως μέσο εργασίας ή μεταφοράς, η αγάπη για τα περήφανα αυτά ζώα παραμένει και ο κόσμος κάθε χρόνο κατακλύζει το Πλατύ για να προσκυνήσει τον Άγιο Γεώργιο και να παρακολουθήσει αυτό το μοναδικό για ολόκληρη την Πελοπόννησο έθιμο. Μάλιστα, ορισμένοι κάτοικοι του Πλατέος εκτρέφουν άλογα με μόνο σκοπό να τα τρέξουν στους Ιππικούς Αγώνες στην μνήμη του Αγίου Γεωργίου, χωρίς να νοιάζονται για το χρηματικό έπαθλο.
Πάσχα σημαίνει άνοιξη, παράδοση, οικογενειακή ατμόσφαιρα, έθιμα. Πάσχα στην Καλαμάτα.
