Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που η Ομάδα ”ΠΑΜΕ ΒΟΛΤΑ” μας συστήθηκε με το σύνθημα “Ζήσε την πόλη μας σαν τουρίστας”. Από τότε έχουν πραγματοποιηθεί πλήθος εκδρομών και δράσεων σε μια προσπάθεια να γνωρίσουμε άγνωστες γωνιές της πόλης μας και τα σημεία αναφοράς της.
Η Ομάδα ”ΠΑΜΕ ΒΟΛΤΑ” ξεκίνησε πριν λίγους μήνες την προσπάθεια καταγραφής και ανάδειξης και της αρχιτεκτονικής εξέλιξης της Καλαμάτας. Βασική προϋπόθεση, όμως, για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της πόλης μας αποτελεί η καταγραφή της.
Ο στόχος είναι η καταγραφή όλων των κτιρίων από την ίδρυση του κράτους έως την περίοδο του μεσοπολέμου (1830-1940) και η έρευνα (όνομα ιδιοκτήτη, έτος κτίσεως, χρήση κτιρίου, αρχιτεκτονικός ρυθμός) με σκοπό τη μελέτη, την προστασία και την ανάδειξή τους. Με μια σειρά δραστηριοτήτων (ξεναγήσεις, καλαίσθητες πινακίδες σήμανσης με συνοπτικές πληροφορίες κτλ) η ομάδα στοχεύει να εντάξει την αρχιτεκτονική στην καθημερινή ζωή των κατοίκων της Καλαμάτας.
Οι συντελεστές για την υλοποίηση του παραπάνω έργου είναι οι εξής:
– Ιωάννα Σπηλιοπούλου, επίκουρος καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
– Σωτήρης Θεοδωρόπουλος, ομάδα ”Πάμε Βόλτα”
– Τόνια Κουζή, αρχιτέκτονας
– Ντάνι Κάργας, γραφίστας
– Παύλος Παύλου, kalamatain.gr
– Κουντάνης Ηλίας, Φωτογραφική Λέσχη Καλαμάτας
– Πόλα Κούλη, Επιτροπή Τουρισμού Δήμου Καλαμάτας
– Νίκη Σαμπαζιώτη, Επιτροπή Εθελοντισμού Δήμου Καλαμάτας
– Μιχάλης Αντωνόπουλος, Παρατηρητήριο Πολιτών Δήμου Καλαμάτας
Ας αναφέρουμε όμως και λίγα λόγια για την αρχιτεκτονική της Καλαμάτας:
Στην αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της Καλαμάτας έχουν επιδράσει τα νεότερα ευρωπαϊκά ρεύματα (γερμανικός κλασικισμός, ιταλική αναγέννηση, art nouveau κ.ά.), η αθηναϊκή κλασική αρχιτεκτονική, αλλά και η ενετική αρχιτεκτονική και τα πρότυπα της Τουρκοκρατίας.
Παλαιότερα όλων είναι τα κτίσματα ΛΑΪΚΟΥ ΤΥΠΟΥ (πριν το 1850). Πρόκειται για ισόγεια ή διώροφα κτίρια που δεν ακολουθούν κάποιον συμμετρικό κανόνα και έχουν απλά μορφολογικά στοιχεία. Αρκετά απ’ αυτά βρίσκονται στο ιστορικό κέντρο και ορισμένα έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα.
Ακολουθούν τα ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΑ. Τα πρώιμα νεοκλασικά (ως το 1880) αποτελούν μεταβατική μορφή μεταξύ παραδοσιακής και νεοκλασικής αρχιτεκτονικής. Σε αυτά ο όροφος χρησιμοποιείται ως κατοικία, ενώ το ισόγειο ως κατάστημα, βιοτεχνικό εργαστήριο ή αποθήκη. Τα περισσότερα νεοκλασικά χρονολογούνται στην περίοδο 1880-1920 και βρίσκονται κυρίως γύρω από την οδό Αριστομένους. Είναι συνήθως κατοικίες και σπανιότερα συνδυασμός κατοικίας (όροφος) και καταστήματο (ισόγειο).
Τα ΕΚΛΕΚΤΙΚΙΣΤΙΚΑ κτίρια τοποθετούνται χρονικά στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αι. και είναι επηρεασμένα από τα ευρωπαϊκά πρότυπα (μπαρόκ, γοτθικός ρυθμός, rustique, art nouneau) και τις νέες τάσεις της αθηναικής αρχιτεκτονικής.
Ένας ακόμη χρακτηριστικός τύπος είναι τα ΚΤΙΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ τα οποια βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη την πόλη.
Δηλώσεις συμμετοχής
Όσοι ενδιαφέρονται να γνωρίσουν την εμπειρία της καταγραφής της αρχιτεκτονικής της πόλης μας, μπορούν να συμμετέχουν ως εθελοντές – συνεργάτες στην επιτόπια καταγραφή και στη συλλογή στοιχείων.
Πληροφορίες: τηλέφωνο 6976856885, email: anadifis@yahoo.gr
Η έρευνα που έγινε προσεισμικά από την αρχιτέκτονα δρ Μαρία Θεοδώρου κατέγραψε 226 κτίρια. Πολλά κτίρια είτε κατεδαφίστηκαν είτε υπέστησαν σημαντικές βλάβες από το σεισμό του 1986. Από το Υπουργείο Πολιτισμού κι απ’ το ΥΠΕΧΩΔΕ έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα 125 κτίρια. Για τα 87 απ’ αυτά βρήκαμε στοιχεία για τον αρχιτεκτονικό τους ρυθμό. Και η ομάδα συνεχίζει την έρευνα…
