Εκδήλωση αφιερωμένη στην Ελένη Παπαδάκη, την πρωταγωνίστρια του ελληνικού θεάτρου που άφησε το σημάδι της τόσο στο θέατρο όσο στη σκοτεινή περίοδο της ιστορίας κατά την οποία έζησε, την περίοδο της Κατοχής και του Εμφυλίου, θα πραγματοποιηθεί στο πολιτιστικό στέκι “Μπουκαδούρα”, στο πάρκο Λιμενικού Καλαμάτας, την Τετάρτη 21 Δεκεμβρίου στις 19:00.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ (2009, διάρκεια 52′) του Γιάννη Τζανετάκου από τη σειρά Εξιστορείν και Ιστορείν και θα σχολιάσει ο δικηγόρος, Δημήτρης Καούνης. Τη συζήτηση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος, Θανάσης Παντές.
Η Ελένη Παπαδάκη γεννήθηκε το 1903 από εύπορη οικογένεια της Αθήνας. Είχε πάθος με το θέατρο, ήταν πολύγλωσση και καταρτισμένη στη μουσική. Θεωρήθηκε η κορυφαία ηθοποιός της γενιάς της μαζί με την Κατίνα Παξινού, με την οποία υπήρχε ανταγωνισμός για την διανομή των ρόλων. Αυτή η σύγκρουση καταγράφηκε και στον Τύπο, με αρκετούς κριτικούς να εκφράζουν τις αμφιβολίες τους για την προτίμηση που έδειχνε το Εθνικό Θέατρο στην Παξινού.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η Παπαδάκη κατηγορήθηκε για τις επαφές της με τους Γερμανούς και τη στενή σχέση της με τον διορισμένο από τους Γερμανούς πρωθυπουργό Ιωάννη Ράλλη. Ωστόσο, η Παπαδάκη χρησιμοποίησε αυτές τις διασυνδέσεις για να σώσει κρατούμενους των Γερμανών που θα οδηγούνταν στην εκτέλεση. Μετά την Απελευθέρωση, το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών τη διέγραψε από μέλος του κατηγορώντας την για προδοτική στάση. Στις 21 Δεκεμβρίου 1944, η Πολιτοφυλακή του ΕΑΜ τη συνέλαβε και αφού δικάστηκε από λαϊκό δικαστήριο, δολοφονήθηκε με τσεκούρι. Λίγες μέρες μετά, το ΚΚΕ εκτέλεσε όσους ήταν υπεύθυνοι για τον θάνατό της. Στην 12η Ολομέλεια, ο Ζαχαριάδης παραδέχθηκε ότι η δολοφονία της ήταν σφάλμα του κόμματος.
Έγινε ποίημα από τον Άγγελο Σικελιανό και εικονογραφήθηκε σαν Αγία Ελένη από τον Φώτη Κόντογλου. Η απώλειά της ενέπνευσε τρεις σημαντικούς νεοέλληνες συγγραφείς. Για τον Γιώργο Θεοτοκά, η Παπαδάκη είναι η ανυστερόβουλη εκπρόσωπος της αστικής Αθήνας που προσπαθεί με διαλλακτικούς τρόπους να επικοινωνήσει με τους Γερμανούς, ώστε να μπορέσει να σώσει όσους πρόκειται να εκτελεστούν. Συμβολίζει μια συναινετική πολιτική, η οποία προτάσσει την υπομονή, στοχεύοντας στις μικρότερες απώλειες μέχρι τη φυγή των Γερμανών, γι’ αυτό και στοχοποιείται από τους κομμουνιστές.
Για τον Μάνο Ελευθερίου, ο θάνατος της Ελένης Παπαδάκη έχει να κάνει με καλλιτεχνικές αντιζηλίες οι οποίες οδήγησαν στο στιγματισμό της στο Εθνικό Θέατρο και, τελικά, στον θάνατό της. Αποπολιτικοποιείται και τοποθετείται στον μικρόκοσμο της καλλιτεχνικής κοινότητας.
Στον Μισέλ Φάις, ο θάνατος της Παπαδάκη έρχεται ως κορύφωση μιας σκοτεινής εποχής γεμάτης βία όπου οι εντολές ενός ανθρώπου ήταν εύκολο να δοθούν μέσα στη σκληροπυρηνική, γραφειοκρατική αντίληψη εξουσίας.
