Τo Θέατρο του Νέου Κόσμου παρουσιάζει στο κοινό της Καλαμάτας την Παρασκευή 30 Αυγούστου την παράσταση “Κοινός Λόγος” της Έλλης Παπαδημητρίου. Πρόκειται για ένα θεατρικό οδοιπορικό από τη Μικρασιατική Καταστροφή ως τον Εμφύλιο, που θα έχουμε την ευκαιρία να το απολαύσουμε στο αμφιθέατρο του Κάστρου Καλαμάτας. Τη σκηνοθεσία έχει αναλάβει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, ο οποίος μας παραχώρησε την παρακάτω συνέντευξη:
Τo Θέατρο του Νέου Κόσμου παρουσιάζει φέτος το καλοκαίρι τον «Κοινό Λόγο» της Έλλης Παπαδημητρίου, μια παράσταση που βασίζεται σε γυναικείες αφηγήσεις – ένα οδοιπορικό που διατρέχει την κρίσιμη περίοδο από τη Μικρασιατική Καταστροφή μέχρι τον Εμφύλιο. Πείτε μας δυο λόγια για το έργο και τη σκηνοθετική σκοπιά με την οποία το προσεγγίσατε.
Οι αφηγήσεις κου Κοινού Λόγου, και βέβαια αυτές που ακούγονται στην παράσταση, είναι κορυφαία δείγματα του αφηγηματικού λόγου. Πρέπει να πω εδώ ότι επέλεξα γυναικείες αφηγήσεις για δύο λόγους: γιατί οι γυναίκες αφηγούνται καλύτερα από τους άντρες τα οικεία κακά, τα αφηγούνται περασμένα μέσα από το φίλτρο του συναισθήματος, με πιο θεατρικό τρόπο. Και γιατί δραματουργικά με ενδιέφερε μια παρέα γυναικών που αφηγούνται, σαν κι αυτές που θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια στην Αθήνα, στη γειτονιά μου στα Ιλίσια. Μέσα από τις αφηγήσεις αυτές ζωντανεύουν με θεατρικούς όρους τα επώδυνα γεγονότα του ελληνικού 20ού αιώνα.
Επειδή δεν ήθελα να επαναλάβω την πρώτη –και τόσο αγαπημένη μου- παράσταση, δούλεψα με διαφορετική διανομή, ταλαντούχες ηθοποιούς που θα διευκόλυναν μια ανανεωμένη προσέγγιση, καθώς δεν θα ήταν προσκολλημένες στις παλαιότερες ερμηνείες τους, που μάλιστα είχαν σημειώσει τέτοια επιτυχία. Η παράσταση έχει κοινό άξονα αλλά και αρκετές διαφορές από την παλιά: προσθαφαιρέθηκαν κείμενα, μεταξύ άλλων η τωρινή παράσταση έχει μια δυνατή μαρτυρία από τον Πόντο, άλλαξαν κάποια τραγούδια (ο θίασος τα ερμηνεύει υπέροχα), ο φωτισμός, τα κοστούμια και το σκηνικό, που είναι ένα μνημείο με φωτογραφίες των δικών μας νεκρών. Κάπως έτσι βλέπω και την παράσταση: ένα δικό μας μνημείο που κανείς δεν μπορεί να μας το αφαιρέσει.
Η παράσταση αγκαλιάστηκε από το κοινό και από το σύνολο των κριτικών. Ποιο είναι, κατά τη γνώμη σας, το κλειδί της επιτυχίας της;
Είναι μια παράσταση που ακουμπάει πολύ στο συναίσθημα και στη μνήμη των ανθρώπων. Κι επειδή τα γεγονότα αυτά σημάδεψαν απ’ άκρου σ’ άκρο την Ελλάδα, αποκλείεται να μην αναγνωρίσει ο καθένας κομμάτια της δικής του ιστορίας μέσα σ’ αυτές τις αφηγήσεις. Από κει και πέρα, ευτύχησε βέβαια και η θεατρική παρουσίαση. Αλλά γι’ αυτό δεν μπορώ να μιλήσω εγώ, είναι υπόθεση του κοινού.
Πιστεύετε ότι είναι επίκαιρη η θεματική του «Κοινού Λόγου»; Τι μηνύματα θα αντλήσει ο κόσμος από την παράσταση;
Πιστεύω πως τα κείμενα αυτά προσφέρουν κάτι σταθερό που το έχουμε μεγάλη ανάγκη στις μέρες που ζούμε. Να ξαναδούμε το παρελθόν μας, γιατί δεν έχουμε κλείσει όλους τους λογαριασμούς μαζί του. Και να ξανακούσουμε πώς εκφράστηκε το δυνατό κύτταρο της ζωής, η απόφαση των ανθρώπων να επιβιώσουν σώζοντας τις αξίες και την αξιοπρέπειά τους. Το κατεξοχήν αίτημα της σημερινής εποχής.
Μιλήστε μας για το Θέατρο του Νέου Κόσμου που ιδρύσατε, ένα θέατρο που αναδεικνύει τον κοινωνικό και πολιτικό ρόλο της τέχνης και έχει ξεχωρίσει για τις παραστάσεις που φιλοξενεί.
Το Θέατρο του Νέου Κόσμου θέλουμε να είναι μια δημιουργική κυψέλη: συνεργασίες με νέους καλλιτέχνες, καινούριες ιδέες που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του σήμερα, δράσεις που φέρνουν το θέατρο σε επαφή με περισσότερο ή λιγότερο αποκλεισμένες ομάδες του πληθυσμού (σε λίγο όλος ο πληθυσμός θα είναι αποκλεισμένη ομάδα!). Αναζητούμε τους τρόπους να συνεχίσουμε να κάνουμε τη δουλειά μας μέσα σε συνθήκες εξαιρετικά δύσκολες. Η οικονομική πραγματικότητα είναι αδυσώπητη.
Από πού αντλείται η ανάγκη σας να κάνετε πολιτικό θέατρο;
Καταρχήν να πω ότι το θέατρο από τη φύση του είναι πολιτική τέχνη, με μια ευρεία έννοια βεβαίως. Ξεκινώντας από την αρχαία τραγωδία και την κωμωδία. Μιλάει για τη σύγκρουση του ατόμου με την εξουσία, τη σύγκρουση των κοινωνικών δυνάμεων, των ιδεών. Μεγάλο θέμα, δεν μπορούμε να το αναλύσουμε εδώ. Ε λοιπόν εμένα με ενδιαφέρει ειδικότερα το σύγχρονο έργο, που μιλάει γι’ αυτά τα θέματα μέσα από τις σημερινές ευαισθησίες, με τη γλώσσα του σήμερα. Ο ρατσισμός, για να φέρω ένα παράδειγμα, είναι ένα θέμα που με απασχολεί. Και παρεμπιπτόντως, ένα θέμα που αγγίζει και η παράσταση του Κοινού Λόγου: πώς αντιμετώπισαν τους Έλληνες πρόσφυγες κάποιοι συμπατριώτες μας πριν από 90 χρόνια. Οι πρόσφυγες τότε ήταν αυτό που είναι σήμερα οι ξένοι.
Ποια είναι τα επόμενα σκηνοθετικά σας σχέδια;
Ένα σύγχρονο εγγλέζικο βραβευμένο έργο, οι Αστερισμοί του Νικ Πέιν, που θα ανεβεί στο τέλος του Νοέμβρη με πρωταγωνιστές τη Στεφανία Γουλιώτη και τον Μάκη Παπαδημητρίου.
Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1953. Τελείωσε τη δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών. Εργάστηκε ως ηθοποιός μέχρι το 1992, οπότε στράφηκε κυρίως στη σκηνοθεσία.
Στο Εθνικό Θέατρο, στο ΚΘΒΕ, σε ΔΗΠΕΘΕ και στο ελεύθερο θέατρο έχει σκηνοθετήσει τα έργα: Ο ήχος του όπλου της Λ. Αναγνωστάκη, Το φιόρο του Λεβάντε του Γ. Ξενόπουλου, Η πόλη που πρίγκιπάς της ήταν ένα παιδί του Μοντερλάν, Το καινούργιο σπίτι και Ο υπηρέτης δύο αφεντάδων του Γκολντόνι, Οι δύο ευγενείς από τη Βερόνα του Σαίξπηρ, Η μαύρη κωμωδία του Π. Σάφερ, Οι τρομεροί γονείς του Ζαν Κοκτώ, Ποιος ανακάλυψε την Αμερική της Χ. Σπηλιώτη, Ο βασιλικός του Α. Μάτεσι, Μαχαίρι στην κότα του Ντ. Χάρροουερ, Αχαρνείς του Αριστοφάνη.
Το 1995 παρουσίασε με τη Νέα Σκηνή Τέχνης, που ιδρύθηκε με δική του πρωτοβουλία, τη Φιλονικία του Μαριβώ. Στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, τη μόνιμη στέγη που απέκτησε ο θίασος το 1997, έχει επίσης σκηνοθετήσει τα έργα Κοινός Λόγος, πάνω σε κείμενα από το ομώνυμο βιβλίο της Έλλης Παπαδημητρίου, Βρομιά του Ρ. Σνάιντερ, Ο Περλιμπλίν και η Μπελίσα του Λόρκα, Δύο Θεοί του Λ. Χρηστίδη, Εδουάρδος Β΄ του Μάρλοου (Ηρώδειο, Ελληνικό Φεστιβάλ 2000), Παίζοντας με τη φωτιά του Στρίντμπεργκ, Τέλος του παιχνιδιού του Μπέκετ, Τολμηρές πολαρόιντ του Μ. Ρέιβενχιλ, Ο γλάρος του Τσέχοφ, Ο υπολοχαγός του Ίνισμορ του Μάρτιν Μακ Ντόνα, Βόυτσεκ του Μπύχνερ, Οι σεξουαλικές νευρώσεις των γονιών μας του Λ. Μπαίρφους, Τα κοκκινομπλέ πατίνια του Στ. Τσιώλη, Οθέλλος του Σαίξπηρ (Ηρώδειο, Ελληνικό Φεστιβάλ 2006), Καθόλου καλά της Ούρσουλα Ράνι Σάρμα, Motortown του Σάιμον Στήβενς, Εχθροί εξ αίματος του Αρκά, Σφαγείο του Ιλάν Χατσόρ, Τρωάδες του Ευριπίδη και τέλος το έργο Τέσσερις αχτίδες συν μία ή Το μεγάλο μπλουμ του Μπρίλη της Ρεγγίνας Καπετανάκη και του Βασίλη Ρίσβα για παιδιά που νοσηλεύονται σε νοσοκομεία.
Το 2008 συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο Αλβανίας και σκηνοθέτησε τις Τρωάδες του Ευριπίδη με Αλβανούς ηθοποιούς.
Έχει διδάξει υποκριτική στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου.
